Muhammad Yusuf – o‘zbek she’riyatida yurak sadosini xalq qalbi bilan uyg‘un tarzda kuylay olgan ulug‘ shoirlardan biridir. Uning she’rlari samimiy, xalqona, sodda va ayni paytda teran falsafiy mazmunga ega. Shoirning “Ko‘ksimdagi yurak” nomli she’ri ham ana shunday asarlardan biri bo‘lib, unda Vatanga bo‘lgan muhabbat, fidoyilik va yurakdagi xalq dardi poetik ifoda topgan.

She’r matni:

Ko‘ksimdagi yurak emas, bu –

Yuragim – Vatan deb uradi.

U to‘xtasa, men ham yo‘q bo‘laman,

U yursa – men ham yashayman hali…

Bu satrlardan boshlaboq shoir yuragini oddiy biologik a’zo emas, balki Vatanga muhabbat bilan uradigan, faqat shu tuyg‘u bilan yashaydigan ruhiy markaz sifatida tasvirlaydi. Yurak – hayot timsoli bo‘lsa, Vatan – bu yurakning urish sababidir. Agar yurak to‘xtasa, inson o‘ladi. Demak, agar Vatan uchun yashash hissi so‘nsa, insonning ruhi ham nobud bo‘ladi. Shoir bu fikrni o‘z yuragiga bog‘lab, uni Vatan bilan tenglashtiradi.

She’rning har bir misrasi ichki ritm, sadolik va chuqur ma’no bilan yo‘g‘rilgan. Bu yerda patriotizm, ya’ni vatanparvarlik, yuqori darajada, lekin g‘urur, shovqin yoki rasmiyatchiliksiz ifodalangan. Aynan shuning uchun ham bu satrlar o‘quvchi qalbiga tez yetib boradi.

Shoirning yuragi — bu o‘zbek xalqining yuragi. U bu yurakda nafaqat muhabbat, balki dard, armon, orzu-umidlar yashayotganini bildiradi. Yurakning urishi – bu har bir insonning Vatan oldidagi burchini eslatuvchi ritm. She’r shunchaki go‘zal ifoda emas, balki har bir o‘zbekni hushyorlikka, Vatan uchun yashashga da’vatdir.

Muhammad Yusuf ijodida yurak motivi ko‘p uchraydi. Bu yurak ba’zan ona tilida so‘zlaydi, ba’zan xalq qo‘shig‘iga aylanadi, ba’zan esa jim turib, dardini ichiga yutadi. Biroq har doim bu yurak Vatan uchun, xalq uchun uradi. Shoirning she’riyati orqali biz o‘zligimizni, ildizlarimizni, ma’naviy boyligimizni yana bir bor anglaymiz.

Xulosa o‘rnida aytish mumkinki, “Ko‘ksimdagi yurak” she’ri Muhammad Yusuf she’riyatining o‘ziga xos namunasidir. Bu she’r yurak orqali Vatanni sevish, unga xizmat qilish, uni hayotdan ustun qo‘yish kabi ezgu g‘oyalarni o‘zida mujassamlashtirgan. Shoir bu she’r bilan nafaqat Vatanga bo‘lgan muhabbatini ifoda etgan, balki har bir yurtda yashovchi insonning ichki dunyosini ham uyg‘otishga harakat qilgan.

Bugun ham bu she’r yuraklarni larzaga soladi. Chunki u samimiy, sof va haqqoniy. Va aynan shu jihatlari uni abadiy qiladi.

Atikaxon Tojiboyeva,

Angor tumanidagi 1-sonli Politexnikumi matematika fani o‘qituvchisi